Kan tahlilinde AMH değerinin düşük çıktığını öğrenen birçok kişi ilk anda tüp bebeğin mümkün olup olmadığını sorar. Kısa cevap: AMH düşüklüğü tüp bebeği engellemez, ancak tedavi planının ve beklentilerin buna göre kurulmasını gerektirir.
Bu yazıda AMH’nin ne ölçtüğünü, neyi ölçmediğini ve düşük değerin tüp bebek sürecinde nasıl yorumlandığını anlatıyoruz. Tedavinin genel akışı için tüp bebek aşamaları sayfasına bakabilirsiniz.
AMH, anti-Müllerian hormonun kısaltmasıdır. Yumurtalıklarda gelişmeye başlamış küçük foliküllerin hücreleri tarafından salgılanır. Kandaki düzeyi, yumurtalıkta kalan yumurta havuzunun yani yumurtalık rezervinin büyüklüğü hakkında fikir verir.1
Adet döngüsü boyunca değeri diğer hormonlara göre daha az dalgalandığı için tahlil çoğu zaman döngünün herhangi bir gününde yapılabilir. Yumurtalık rezervini değerlendirmenin bir diğer yolu, ultrasonda adetin erken döneminde sayılan antral folikül sayısıdır. İki ölçüm birlikte yorumlanınca daha güvenilir bir tablo çıkar.
Düşük AMH, yumurtalıkta kalan yumurta sayısının yaşa göre az olabileceğini gösterir. “Düşük” sayılan sınır laboratuvara ve kullanılan yönteme göre değişir; herkes için geçerli tek bir kesin değer yoktur. Bu nedenle sonuç, kadının yaşı ve ultrason bulgularıyla birlikte değerlendirilir.1
Önemli bir ayrım şudur: AMH yumurtanın sayısı hakkında bilgi verir, kalitesi hakkında değil. Düşük AMH’si olan genç bir kadının yumurta kalitesi iyi olabilir; yüksek AMH’si olan ileri yaştaki bir kadının ise yumurta kalitesi düşük olabilir. AMH, doğal yolla gebe kalıp kalamayacağınızı da tek başına belirlemez.
AMH ve antral folikül sayısı, yumurtalıkların uyarı ilaçlarına nasıl yanıt vereceğini öngörmek için kullanılır. AMH düşükse toplanacak yumurta sayısının az olması beklenir; yüksekse fazla yanıt ve yumurtalık aşırı uyarılması riski akla gelir. Tedavi ekibi ilaç türünü ve dozunu bu öngörüye göre seçer.2
Buna karşılık kılavuzlar, bu testlerin tek başına gebelik olasılığını belirlemek için kullanılmasını önermez. Yani AMH düşük diye tedavinin işe yaramayacağı sonucuna varılamaz.23
Düşük AMH’de akla ilk gelen soru, ilaç dozunu artırmanın daha çok yumurta sağlayıp sağlamayacağıdır. Her zaman böyle olmaz. Dozu belirli bir düzeyin üzerine çıkarmanın ek yarar sağladığı gösterilmemiştir; üstelik daha yüksek doz daha yüksek maliyet ve daha fazla ilaç yükü demektir.2
Bu yüzden doz; yaşa, AMH ve folikül sayısına, vücut ağırlığına ve varsa önceki döngülerdeki yanıta göre kişiselleştirilir. İlaç ve takip planının mantığını yumurtalıkların uyarılması ve çatlatma iğnesi sayfasında bulabilirsiniz.
Düşük rezervde bir döngüde birkaç yumurta, hatta bazen yalnızca bir ya da iki yumurta toplanabilir. Bu sayı az görünse de her yumurtanın döllenme ve embriyoya dönüşme şansı vardır; yalnız toplanan yumurta sayısı arttıkça embriyo elde etme olasılığı da artar.
Bazı merkezler, rezervi düşük olan kadınlarda arka arkaya birkaç uyarım döngüsü yaparak embriyo biriktirmeyi ve sonra transfer etmeyi önerebilir. Bu yaklaşımın herkese uygun olup olmadığı yaşa, süreye ve kişisel koşullara bağlıdır. Embriyo dondurma ve sonraki transfer için embriyo dondurma ve donmuş embriyo transferi sayfasına bakabilirsiniz. Her döngüde kaç yumurta toplandığına dair genel bilgi ise tüp bebekte kaç yumurta toplanır yazısında yer alıyor.
AMH düşüklüğünün yorumunda en belirleyici etken yaştır. Yaş ilerledikçe hem yumurta sayısı hem de yumurtaların kromozom bakımından normal olma olasılığı azalır. Bu nedenle aynı AMH değerine sahip iki kişide tablo çok farklı olabilir.
Düşük AMH’si olan genç bir kadında zamanı kullanmak daha rahat olabilir; ileri yaşta ise beklemek yerine tedaviye erken başlamak çoğu zaman tercih edilir. NICE de yumurtalık rezervi testlerinin tedavi seçeneklerini konuşurken yardımcı bir bilgi olduğunu, ancak tek başına karar verdirmemesi gerektiğini belirtir.3
Başlıca neden doğal yaşlanmadır. Bunun yanı sıra yumurtalık ameliyatları, endometriozis kistleri, geçirilmiş kemoterapi ya da radyoterapi, bazı genetik durumlar ve sigara kullanımı yumurtalık rezervini azaltabilir. Nedeni bulunamayan, genç yaşta görülen düşük rezerv de vardır.
Düşük AMH çoğu zaman belirti vermez; adet düzeni bozulmadan da düşük bulunabilir. Bu yüzden tesadüfen ya da çocuk sahibi olmak istenen dönemde yapılan bir tahlille fark edilir. Sonucu öğrendikten sonra panik yapmak yerine bir kadın doğum uzmanıyla ultrason bulgularını da içeren bir değerlendirme yapmak, zamanı doğru kullanmanızı sağlar.
Takviye ürünlerin yumurtalık rezervini artırdığına dair kanıt sınırlıdır. Doktorunuza danışmadan vitamin, hormon ya da bitkisel ürün kullanmaya başlamamanız önerilir.
Evet, mümkündür. AMH yumurta sayısını gösterir; doğal gebelik şansını tek başına belirlemez. Yine de zaman önemliyse bir uzmana başvurmak yararlıdır.
AMH yumurtalıkta kalan folikül havuzunu yansıttığı için ilaçla ya da takviyeyle kalıcı olarak yükseltilemez. Kısa süreli dalgalanmalar olabilir.
Değer döngü boyunca fazla değişmediği için genellikle herhangi bir günde bakılabilir. Merkeziniz özel bir gün isterse ona uyun.
Yumurta dondurulacaksa ne kadar yumurta toplanabileceği AMH ve yaşa göre tahmin edilir. Ayrıntılar için yaş sınırlarını anlatan yumurta dondurma yazısına bakabilirsiniz.
Sonuç beklenmedikse ya da kararı etkileyecekse tekrar edilebilir. Karar genellikle ultrason bulgusu ve yaşla birlikte verilir.
Düşük AMH, yumurtalık rezervinin azaldığını gösteren önemli bir bilgidir; ancak bütün hikâye değildir. Yaş, ultrasondaki folikül sayısı ve önceki yanıtlar birlikte düşünülerek bir plan çıkarılır. Tüp bebek, düşük AMH’si olan birçok kişi için hâlâ bir seçenektir; yalnız toplanacak yumurta sayısı konusunda gerçekçi beklenti kurmak gerekir. Bu değerlendirmeyi kendi sonuçlarınızla birlikte tedavi ekibinizle yapın.
Bu yazı genel bilgi içindir; kişisel tıbbi değerlendirme ve tavsiye yerine geçmez. Kendi durumunuz için tedavi ekibinize danışın.
Sorunuzda kişisel bilgi (ad, telefon, adres, T.C. kimlik no) paylaşmayın. 0 / 1000
Kime yanıt veriyoruz?
Bu form acil durumlar için değildir. Yanıt, genel bilgilendirme amaçlıdır.
Sorunuz hazır. Yanıtı size iletebilmemiz için e-posta adresinizi yazın. E-posta adresiniz gizli kalır, sitede yayınlanmaz.
adresine 6 haneli bir güvenlik kodu gönderdik. E-postanızı kontrol edip kodu aşağıya yazın. Sorunuz bu cihazda saklanıyor, kaybolmaz.
·
Sorunuz ulaştı.
Takip numaranız:
Onay e-postası gönderdik. Yanıt aynı adrese gelecek.
