Tüp bebek tedavisi normal yollarla bebek sahibi olamayan aileler için uygulanan bir gebelik yöntemidir. Tüp bebek tedavisinin yapılabilmesi için anne babanın doğal yollarla bebek sahibi olamadığının sağlık raporu ile kesin olarak belirlenmiş olması gerekir. Tüp bebek tedavisine karar verildiğinde öncelikle anne adayının adetinin 3. Gününden itibaren yumurta kalitesini artıran ilaç kullanımı ile tedaviye başlanır. 12 gün ilaç kullanımı sonrası anne adayında yeterli ve sağlıklı yumurta tespit edildiğinde yumurta toplama aşamasına geçilir. Öncelikle yapılan yumurta çatlatma iğnesi ile sağlıklı yumurta oluşturulur.

Lokal anestezi ile anne adayı yumurta toplama operasyonuna alınır. Anneden yumurta alımı esnasında baba adayından da sperm alımı yapılır. Babada sağlıklı sperm yoksa mikro tese yöntemi ile sperm oluşturularak sağlıklı sperm elde edilir. Anne ve baba adayından alınan yumurta ve spermler laboratuar ortamında birleştirilerek embriyo oluşumu sağlanır. Elde edilen en sağlıklı embriyo anne rahmine mikro enjeksiyon yöntemi ile enjekte edilerek embriyo transferi gerçekleştirilir. 12 gün boyunca anne adayı takip altında tutularak gebelik oluşumu izlenir.

Tüp Bebek Nedir? Nasıl Yapılır?

Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan üremeye yardımcı tedavi uygulamaları ve uygulama merkezleri hakkında yönetmelik resmi gazetede yayınlanmıştır. ÜYTE isimli yönetmelik çocuk sahibi olamayan evli çiftlerin tıbben uygun görülenlerinin Sağlık Bakanlığı tarafından açılacak uygulama merkezlerinde gebelik tedavisi görmelerini içermektedir. Tüp bebek uygulamasını da içine alan yönetmelik uyarınca tedaviyi yapacak merkezlerin kamu ve özel hastaneler bünyesinde oluşturulmasını öngörmektedir.

Tüp bebek uygulama merkezleri kadın doğum ünitesi ile erişkin ve yeni doğan yoğun bakım ünitesi bulunan hastanelerde kurulacaktır. Hastane bünyesinde birden fazla merkez açılamayacaktır. Hastanelerde ÜYTE bünyesinde açılan tüp bebek merkezilerinin tüm uygulamaları Ana Çocuk Sağlığı Aile Planlaması Genel Müdürlüğü’ne rapor edilecektir. Bakanlık izni olmadan merkezde yapılan çalışmalar konusunda kamuoyunu ve hastaları yanlış yönlendiren açıklamalar yapan merkezler kapatılacaktır.

Tüp Bebek Yönetmeliği’ndeki Yasaklar

Tüp bebek yönetmeliğinin ÜYTE kapsamında açılan merkezlerde yapılması hükme bağlanmıştır. ÜYTE merkezlerinde yetkili olmayan kişilerin herhangi bir işlem yapması kesinlikle yasaktır. Merkezde çalışma yapan doktorun herhangi bir şube veya büro açma yetkisi yoktur. Tüp bebek merkezlerinde yapılacak tedavide anne adayından alınan yumurtalar ya da babadan alınan spermler bir başka kişi için veya başka bir amaç için kesinlikle kullanılamaz. Gebelik için dışarıdan bir dönor kullanılması yasaktır. Belirlenen şartlar dışında anne ve babadan alınan yumurta ve sperm örneklerinin dondurulması yasaklanmıştır.

ÜYTE yönetmeliği uyarınca anne ve baba adayında bir sağlık sorunu varsa ve tekrar sperm ve yumurta elde edilme olasılığı çok düşük ise sağlık kurulu raporu ile belirlenen hallerde yumurta ve sperm dondurma işlemi yapılmasına izin verilmektedir. Kemoterapi ve radyoterapi gibi hücrelere zarar verecek tedaviler öncesi sperm ve yumurta dondurma işlemi yapılabilir. Ya da üreme fonksiyonlarının yitirilmesine yol açacak ameliyatlar öncesi hücre dondurma izni olabilir. Olağan dışı bu haller dışında sperm ve yumurta dondurma işlemi kanunlar tarafından yasaklanmıştır. Merkezlerde yönetmelik dışı işlemler yapıldığında merkez kapatılır ve Cumhuriyet Başsavcılığı’na sevk edilir.

Tüp Bebek Uygulamasını SGK Öder mi?

Tüp bebek uygulamasının SGK tarafından ödenmesi belli şartlara bağlanmıştır. Bu şartlara uygun ailelere tüp bebek desteği sağlanır.

  • Tüp bebek tedavisi yapılacak ailenin normal yollar ile bebek sahibi olamadığına dair sağlık kurulu raporu,
  • Anne adayının 23 ile 39 yaş aralığında olması,
  • En az 5 yıldır genel sağlık sigortası olması veya eşinden faydalanıyor olması, tedavi öncesi 900 gün prim ödenmiş olması gerekir,
  • Son 3 yıl içinde diğer tedavilerle gebelik gerçekleşmediğine sair sağlık kurulu raporu.

Bu şartlara ve belgelere sahip olan ailelere SGK tüp bebek tedavi desteği sağlar.