Aşılama normal yollarla gebe kalınamadığında başvurulabilecek bir işlemdir. Spermleri yumurta ile birleştirmek için uygulanan bir tedavi yöntemi olan aşılama laboratuar şartlarında özel bir şekilde yapılır. Tüp bebek tedavi yöntemine göre oldukça kolay ve pratik bir yol olduğundan tüp bebek öncesinde denenen ilk tedavi yöntemidir. Diğer tedavi yöntemlerine göre daha ekonomik olması da bu yöntemin diğerlerine göre öncelikle tercih edilmesine neden olan etmenlerdendir.

Aşılama Nasıl Yapılır?

Aşılama tedavi yöntemi için en başta anne adayının yumurtlama takibi yapılır. Yumurtlamanın ilaç desteğiyle ya da doğal yollarla gerçekleşmiş olması önem taşımaz. Daha sonra erkekten steril kapta meni örneği alınır. Aşılama için erkekten alınan meni örneği laboratuarda özel bir yıkanma işlemine tabi tutulur. Bu işlem tamamlandıktan sonra elde edilen canlı ve sağlıklı spermler en geç 1 saat içinde doktor tarafından özel araçlarla rahim içine yerleştirilir. İşlemin kısa sürede tamamlanması büyük önem taşır. Ayrıca işlemden önce erkeğin 3 gün cinsel ilişkiden uzak durması gerekir. Aşılama tedavi yöntemi için ihtiyaç duyulan sperm hücresi sayısı ise en az 1 milyondur. Aşılama tedavi yöntemi, döllenme için uygun şartlar oluştuğunda, yumurtlamanın olduğu gün, hazırlanan spermlerin bir kanül yardımı ile rahme yerleştirilmesiyle yapılır. Yapılan işlem sırasında ve sonrasında acı duyulmayacaktır.

Erkekten alınan meni örneğinin yıkanmasındaki amaç dölleme kabiliyeti yüksek olan spermlerle düşük olan spermleri birbirinden ayırmak ve dölleme kabiliyeti yüksek olan spermlerle aşılama işlemini gerçekleştirmektir. Hareketsiz ve şekil bozukluğu olan spermler dölleme kabiliyeti düşük olan spermlerdir.

Aşılama Yöntemi Ne Zaman Tavsiye Edilir?

Aşılama işleminde spermlerin yıkanıp rahme yerleşmesinden sonraki süreç olan yumurta ile spermin döllenmesi, embriyonun büyüyüp gelişerek rahme tutunması doğal gebelikte gerçekleşen süreçle tamamen aynıdır. Bu yüzden de doğal gebeliğin imkansız olduğu kadındaki tüplerin kapalı olması ya da erkekteki sperm hücrelerinin sayısı, hareketliliği az olduğu, şeklinin döllemeye uygun olmadığı durumlarda aşılama yöntemi önerilmez. Aşılama yönteminin en iyi sonuç verdiği rahatsızlıklar şunlardır:

  • Nedeni bulunamayan kısırlık
  • Yumurtlama düzeninin bozuk olduğu polikistik over sendromu
  • Yumurtlamanın gerçekleşmediği hipogonadotropik hipogonadizmde ve endometriozis durumları

Aşılama Öncesi Yapılan Tetkikler

Kadınlara uygulanan tetkikler

  • Sistemik, lokal muayene
  • Tubal geçişin görülmesi (HSG, laporpskopi)
  •  Prolaktin
  • TSH
  • Adetin 21. Gününde uygulanan progesteron

Erkeklere uygulanan tetkikler

  • Semen (meni) analizi
  • Yıkama işlemi sonrasında sperm değerleri
  • Sperm sayısı ve hareketlilik durumları
  • MAR testi
  • Hormon profili
  • Ayrıntılı morfolojik değerlendirme
  • Sistemik, lokal fiziki muayene

Aşılama Öncesi Yapılan Testler

Aşılama tedavisi öncesinde bazı testler yapılması gerekir. Böylece çeşitli durumların araştırılması sağlanır. Aşılama öncesi yapılan testler kadında tüplerin tıkanık olup olmadığı erkekte sperm hareketliliği, sayısı gibi pek çok şeyi öğrenmeye yöneliktir.

Kadınlara uygulanan testler

  • Jinekolojik muayene,
  • Papsmear testi,
  • Jinekolojik ultrasonografi,
  • histerosalpingografi filmi,
  • Rahim ve tüplerin değerlendirilmesi,
  • Kan testleri,
  • Tam kan sayımı,
  • Tiroid bezi fonksiyon testleri,
  • Prolaktin hormonu ölçümü,
  • Kızamıkçık aşı testi rubella IgG değerlendirmesi,

Erkeklere uygulanan testler

  • Spermiogram değerlendirmesi

Aşılama İşlemi Sonrası

Aşılama acı vermeyen ve çiftler üzerinde herhangi başka bir sıkıntıya yol açmayan bir tedavi yöntemi olduğundan çift normal hayatına kaldığı yerden devam edebilir. Ancak bu süreçte elbette dikkat edilmesi gereken şeyler de vardır. Örneğin zararlı ve kimyasal etkilerden uzak durulmalı, anne adayı kesinlikle sigara dumanına dahi maruz kalmamalıdır. Doktor onayı olmadan ilaç vb. maddelerin kullanılmamasına da özen gösterilmelidir. Ayrıca anne adayı en az 2 gün cinsel ilişkiye girmemeli ve ağır işler yapmamalıdır.