Günümüzde bebek sahibi olmak her geçen gün birçok sebeplerden dolayı zorlaşmaktadır. Stresli bir hayat, dengesiz beslenme, ertelenen anne ve babalık ve dolayısıyla geciken yaşlar başlıca nedenlerdir. Korunma olmadan 1 senelik cinsel ilişkiye rağmen gebe kalınamaması durumu kısırlık olarak nitelendirilir. Ve doğal yollarla bebek sahibi olunamadığında alternatif tedavi yöntemlerine başvurma aşamasına geçilir. Bu tedavi yöntemlerinin başında da aşılama yöntemi gelir.

Aşılama erkekten alınan sperm hücresinin kadının yumurtlama döneminde rahim içine bırakılması işlemidir. Aşılama yöntemi genelde kadın tüplerinde problem yaşayan sperm ve yumurta hücresinin bilinmeyen sebeplerden dolayı birleşememe hallerinde tercih edilir. Erkekte sperm sayısında ve hareketliliğinde yetersiz olduğu durumlar, sebebi belirlenemeyen kısırlık durumlarında aşılama işlemi uygulaması yapılır. Aşılama döneminde kadına yumurtalıkların uyarılması amaçlı dışarıdan ilaç verilir. Böylelikle yumurta oluşumu ve gelişimi dışarıdan takip edilerek istenilen sayı ve büyüklüğe ulaştırılır. Kadının adetinin 3-5 günlerinde tedavi başlatılır. İlaçlar verilmeye başlanır. 8 ila 9. günlerde hormon tahlilleri ile doz ayarlaması yapılarak kadın takibe alınır.

Aşılama yönteminde yumurta gelişimi ultrasonla devamlı takip edilmelidir. Yumurta hücresinin sayısı ve boyutu kontrol altında tutulmak zorundadır. Zira boyut tedavide en önemli detaydır. 17-18 mm e ulaştığı and yumurta çatlatılmaya hazır demektir. Yumurta serbest bırakıldığından artık sırada sperm hücresi ile döllenmesi sağlanacaktır. Aşılama tedavisi sırasında doktor bilgisi dışında ilaç kullanılması tedaviyi olumsuz etkiler. Aşılama zamanı geldiğinde erkekten alınan sperm laboratuar ortamında işlemden geçirilip yumurta hücresi ile birleşmesi için kadın rahmine enjekte edilir. Bu işlem anestezi gerekmeyen kısa süreli bir işlemdir.

Aşılama Tedavisinin Riskleri Var Mıdır?

Tedavide bazı riskler mevcuttur. Bunların başında çoğul gebelik gelir. Diğer taraftan yumurtalıklar dışarıdan aşırı uyarıldığından büyüme hızlı olabilir bu da karın bölgesinde su toplanmasına neden olur. Bu da tedavinin yarıda bırakılmasına etkendir. Bazı durumlarda da verilen ilaçlara rağmen yumurtalıklar uyarılmaz, bu da aşılamanın yapılmasına engeldir.

Aşılama Ne Zaman Yapılır?

Aşılama yöntemi eğer kadında var olan bir sorun yoksa ve erkekte sperm hareketliliğinde problem yoksa aşılama yöntemi denenmesine karar verilir. Aşılamada başarı olabilmesi için sperm sayısının 3 milyon üzerinde olması gereklidir. Ancak bu durumda her deneme için %15 başarıdan konuşulabilir. Diğer taraftan kadının tüplerinde problem varsa başarı şansı azalır.

Her aşılama tedavisinde %15 ila 20 başarı oranı vardır. Yapılan denemeler sonrasında bu oran %50lere kadar çıkar. Ortalama 4 kez aşılama yönteminin denenmesi önerilir. Başarı elde edilemezse diğer yan tedavi yöntemlerine geçilmesi uygun olandır. Aşılama tedavisine başlanılmadan önce çiftin tüm testleri, tetkikleri yapılır. Bu kontrollerden sonra aşama aşama tedavi hakkında çifte bilgi verilerek ilerleme kaydedilir. Aşılama işleminden önce erkekten 3 günlük cinsel perhiz istenir. İşlem günü erkekten mastürbasyon yolu ile semen örneğinin kalitesinin iyi olması için bu şarttır. Alınan sperm örneği laboratuar ortamında hazırlanarak kadına bir kateter ile rahmine bırakılır. İşlemden sonra kadın sadece 10 dk kadar dinlendirilip normal hayatına dönüşü sağlanır. 2 hafta sonra da gebelik testi istenir. Test pozitifse gebelik takipleri başlar negatifse yeni bir deneme için kadının adet kanamasının 3.günü ultrasona çağırılır.

  • Aşılama tedavisi 15 gün sürer.
  • Tedavi boyunca kadında yumurtalıkların belirli büyüklüğe ulaşması için dışarıdan ilaç verilir.
  • Her aşılama tedavisinde başarı oranı %25 dir.
  • Aşılama tedavisinin 4 kez denenmesi önerilir.
  • Sebebi bilinmeyen kısırlık durumlarında sıkça tercih edilir.

Aşılama tedavisi toplam 15 gün kadar sürmektedir. Bu süre zarfında işlemler kadın ile devam ettiğinden erkeğe sadece aşılama günü ihtiyaç vardır. 15 gün zarfında kadın gün aşırı yumurtaları izlemek amaçlı ultrasona çağırılır. Eğer ilk aşılama yönteminde başarı kazanılamazsa bekleme yapmadan diğer adet döneminde ikinci deneme uygulanabilir. Verilen ilaçlar düşük dozda olduğundan kadını sağlık açısından olumsuz etkilemez. Aşılama doğal bir yöntem olup düşük dozda iğnelerle kadın takibe hazırlanır ve yumurtlama zamanı geldiğinde sperm ve yumurta hücresinin döllenmesi beklenir. Embriyonun rahme tutunmayı başarması ile de gebelik serüveni başlar.